Асыл тұқымды күшікті таңдау: тәлімбақтарға шолу
Күшік асырап алу әрқашан жауапты шешім болып табылады, ал асыл тұқымды үй жануарларын таңдау өте қиын. Күшікті құжатсыз, қолдан сатып алу кезінде жануардың сыртқы түрі мен мінезі асыл
тұқымның стандарттарына сәйкес келе ме, жоқ па, соны өз бетіңізше бағалауыңыз керек. Кинологиялық тәжірибесіз мұны жасау екіталай.
Егер асыл тұқымды ит алғыңыз келсе, ресми тәлімбаққа немесе жақсы беделі бар тіркелген ит асыраушыға хабарласқан дұрыс. Күшіктің асыл тұқымы көрмелерге қатысу мүмкіндігіне ғана әсер етпейді, бұл болашақ үй жануарыңыздың денсаулығы мен мінез-құлқының белгілі бір кепілдіктерімен байланысты. Асыл тұқымды өсіру кезінде сауатты ит асыраушылар сол тұқымның иттері бейім тұқым қуалайтын аурулардың ықтималдығын азайтуға тырысады.
Кинологиялық федерация
1991 жылдан бастап еліміздегі ит тәлімбағының және ит асыраушылардың кәсіби деңгейін Ресей кинологиялық федерациясы (РКФ) бағалайды.
FCI-ге кірген сәттен бастап отандық ит өсірушілердің сөздігіне ағылшын тілінен аударғанда, «ит тәлімбағы» деген мағынаны білдіретін kennel және «жануарларды өсіруші» деген breeder ұғымдары қосылды. Екеуі де ит өсірумен айналысады, бірақ РКФ жүйесінде оларға әртүрлі талаптар қойылады. Жануардың шығу тегі туралы ақпарат оның асыл тұқымында міндетті түрде көрсетілуі керек: әр тәлімбақтың өзіндік ерекше атауы бар, ал ит асыраушының тіркемесі бар.
Ресейлік ит тәлімбақтары
Тәлімбақ (kennel) – асыл тұқымды иттерді іріктеумен, өсірумен және бағумен айналысатын ұйым. Бұл анықтамаға белгілі бір аумақта орналасқан жеке тәлімбақтар да, бірнеше кәсіби ит асыраушыларды біріктіретін клубтар да кіреді.
Кинологиялық федерацияға мүшелік ит тәлімбағына бірқатар талаптар қояды:
- ұйым басшысының ветеринарлық, зоотехникалық немесе кинологиялық білімі болуы міндетті.
- тәлімбақтың өз атауы (бренді) РКФ-де тіркеледі және оның бақылауымен туылған барлық күшіктерге лақап ат ретінде беріледі.
- иттерді таңбалауға арналған әріп тіркесі де ерекше және RKF мен FCI тәлімбақтарының тізіліміне енгізілген.
Жақсы тәлімбақ өзінің беделін, брендін бағалайды және өсірілген күшіктер үшін жауап береді. Асылдандыру жұмысының жетекшісі болашақ әкесі мен енесін мұқият таңдайды, әдетте тәлімбақта туылған иттерді таңдайды. Бұл жағдайда жануарлар тікелей ұйымның иесіне де, басқа иелеріне де тиесілі болуы мүмкін.
Әрбір туылған күшік мұқият тексеріліп, таңбаланады және оған алғашқы құжаттар жасалады. Егер ит тұқымның халықаралық стандарттарына сәйкес келмесе, болашақта ол асыл тұқымды өсіруге қатыстырылмайды.
Тәуелсіз ит өсірушілер
Асыл тұқымды жануарларды өсірумен тек мамандандырылған тәлімбақтар ғана емес, сонымен қатар жеке ит өсірушілер (breeder) де айналыса алады. 15 айдан асқан кем дегенде бір ұрғашысы бар әрбір ит иесі РКФ-ге хабарласып, өзінің зауыттық консолін тіркей алады.
Тәлімбақ иесінен айырмашылығы, ит асыраушыға кәсіби білімі мен ит өсіруде тәжірибесінің болуы міндетті емес. Кинологиялық федерация оны белгілі бір клубқа қосады, ол асылдандыру жұмысының мәселелері бойынша кеңес береді, күшіктерге акт жасайды және таңбалайды, күшіктер куәлігін жазады. Ит асыраушы РКФ-ге жарна төлемейді және иттерді тікелей үйінде өсіре алады.
Асыл тұқымды күшікті қалай алуға болады
Кәсіби ит асыраушыға немесе тәлімбаққа жүгінгенде күшіктің тұқым стандарттарына сәйкестігіне кепілдік аласыз, сонымен қатар оның денсаулығы мен туа біткен патологияларының жоқтығын растайтын құжаттар аласыз. Сонымен қатар, болашақ үй жануарымен танысып қана қоймай, барлық ұяластырын, әкесі мен енесін көре аласыз, олармен қарым-қатынас жасай аласыз.
Асыл тұқымды күшікті алмас бұрын мыналарды тексеріңіз:
- тәлімбақты немесе ит асыраушыларды тіркеу туралы құжаттар
- күшіктің шығу тегі;
- жануардың таңбасы.
Күшікпен бірге ит асыраушы қожайын сізге РКФ логотипі мен кинологиялық ұйымның реквизиттері бар куәлік беруі керек. Құжатқа жауапты тұлға қол қоюы және тиісті мөр басуы тиіс.
Күшік картасының орнына асыл тұқымды карточканы ит 6 айға толғанда,тіпті, 15 айға толғанша алуға болады. РКФ-де рәсімделген асыл тұқымдылар FCI және РКФ эмблемалары және бірнеше қорғаныс дәрежелері бар ресми бланк болып табылады.
Ит асыраушы немесе тәлімгер иесі жануарды жаңа ортаға бейімдеу бойынша кеңестерімен қолдайды. Сіз оған үй жануарыңыз өмір сүрген уақыт аралығында денсаулығы мен тәрбиесі туралы мәселелер бойынша жүгіне аласыз.